Đóng gói viên cá, viên tôm và các sản phẩm thực phẩm đông lạnh

Cá viên, tôm viên, chả cá viên và nhiều sản phẩm thực phẩm đông lạnh dạng viên đang được sản xuất theo nhiều quy cách khác nhau, từ túi nhỏ phục vụ bán lẻ đến các túi khối lượng lớn dành cho nhà hàng, bếp ăn công nghiệp và cơ sở chế biến.

Khác với các sản phẩm khô, nhóm thực phẩm này thường được đóng gói sau khi đã qua quá trình làm lạnh hoặc cấp đông. Vì vậy, dây chuyền đóng gói không chỉ cần đảm bảo định lượng chính xác và năng suất ổn định, mà còn phải phù hợp với đặc điểm của sản phẩm đông lạnh, khả năng cấp liệu và yêu cầu của bao bì.

Đặc điểm của cá viên, tôm viên ảnh hưởng đến quá trình đóng gói

Trước khi lựa chọn máy, doanh nghiệp cần xác định đặc điểm thực tế của sản phẩm. Cùng là cá viên hoặc tôm viên nhưng kích thước, trọng lượng, trạng thái đông lạnh và quy cách đóng gói có thể khác nhau.

Kích thước và hình dạng sản phẩm

Cá viên, tôm viên công nghiệp thường được tạo hình tương đối đồng đều. Tuy nhiên, đường kính và khối lượng của từng viên có thể thay đổi tùy theo công thức và quy cách sản xuất.

Thông số này ảnh hưởng đến khả năng di chuyển của sản phẩm trên băng tải, máng cấp liệu và hệ thống cân. Sản phẩm có kích thước tương đối ổn định thường thuận lợi hơn cho quá trình cấp liệu và định lượng tự động.

Trạng thái đông lạnh và độ ẩm bề mặt

Tùy phương pháp cấp đông và điều kiện bảo quản, trên bề mặt sản phẩm có thể xuất hiện hơi ẩm hoặc tinh thể đá.

Điều này cần được lưu ý trong quá trình đóng gói, đặc biệt tại khu vực hàn. Nước, đá hoặc sản phẩm lọt vào đường hàn có thể ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn.

Vì vậy, thiết kế dây chuyền cần đảm bảo sản phẩm được xả vào phần thân túi và hạn chế tối đa việc sản phẩm tiếp xúc với khu vực dự kiến tạo đường hàn.

Khả năng tách rời giữa các viên

Một số sản phẩm đông lạnh có thể xuất hiện hiện tượng các viên kết dính với nhau trong quá trình cấp đông hoặc bảo quản.

Nếu sản phẩm thường xuyên bị dính thành cụm, hệ thống cấp liệu cần được tính toán để phân phối sản phẩm ổn định trước khi đưa vào bộ phận định lượng. Đây là một trong những yếu tố nên kiểm tra trực tiếp bằng mẫu sản phẩm thực tế khi thử máy.

Quy trình đóng gói cá viên, tôm viên đông lạnh

Một dây chuyền đóng gói có thể được thiết kế khác nhau tùy theo loại bao bì và quy cách sản phẩm. Với phương án đóng gói tự động theo trọng lượng, quy trình cơ bản có thể gồm:

Cá viên/tôm viên sau cấp đông → cấp liệu → phân phối sản phẩm → cân định lượng → xả vào bao bì → hàn kín → kiểm tra → đóng thùng → bảo quản đông lạnh.

Trong đó, ba công đoạn cấp liệu, định lượng và đóng bao bì có mối liên hệ trực tiếp với nhau. Nếu một công đoạn không đáp ứng được tốc độ của công đoạn còn lại, năng suất thực tế của toàn dây chuyền cũng bị ảnh hưởng.

Cấp liệu sản phẩm đông lạnh

Cá viên hoặc tôm viên sau khi đạt trạng thái đông lạnh phù hợp được đưa vào hệ thống cấp liệu.

Một hệ thống cấp liệu tốt cần duy trì dòng sản phẩm tương đối ổn định, hạn chế tình trạng sản phẩm dồn thành đống hoặc cấp quá nhiều cùng lúc. Điều này đặc biệt quan trọng khi phía sau là cân đa đầu, bởi lượng sản phẩm được phân phối không đều có thể ảnh hưởng đến tốc độ và hiệu quả định lượng.

Cân đa đầu định lượng sản phẩm

Đối với cá viên, tôm viên được đóng theo trọng lượng, cân đa đầu là một trong những giải pháp phù hợp cho dây chuyền tự động.

Sản phẩm từ hệ thống cấp liệu được phân phối vào các phễu cân. Hệ thống sẽ thực hiện nhiều tổ hợp cân khác nhau để lựa chọn tổ hợp có tổng khối lượng gần với mức cài đặt, sau đó xả sản phẩm xuống bao bì.

Ví dụ, doanh nghiệp cần đóng 500 g/túi. Hệ thống cân sẽ tìm tổ hợp sản phẩm phù hợp để đạt mức khối lượng mục tiêu trước khi xả xuống máy đóng gói.

Điểm đáng chú ý là 500 g/túi không đồng nghĩa với số lượng viên trong mỗi túi phải giống nhau. Nếu kích thước từng viên có sự sai khác, số viên có thể thay đổi nhưng tổng khối lượng vẫn được kiểm soát theo quy cách.

Với những sản phẩm có kích thước tương đối đồng đều và được bán theo số lượng, hệ thống cũng có thể được thiết kế theo phương án đếm và phân nhóm tùy yêu cầu.

Các phương án đóng gói cá viên, tôm viên

Sau khi định lượng, sản phẩm có thể được đưa vào nhiều loại bao bì khác nhau. Hai phương án phổ biến là tạo túi từ cuộn màng và sử dụng túi làm sẵn.

Đóng gói bằng máy tạo túi từ cuộn màng

Với phương án này, màng bao bì được đưa từ cuộn vào máy. Máy thực hiện quá trình tạo hình túi, sau đó sản phẩm được xả từ cân xuống bên trong túi.

Quy trình tiếp tục với hàn dọc, hàn ngang và cắt túi để tạo thành từng đơn vị thành phẩm.

Có thể hình dung:

Cuộn màng → tạo hình túi → cân xả sản phẩm → hàn dọc → hàn ngang → cắt túi.

Phương án này phù hợp với những doanh nghiệp cần đóng gói liên tục với số lượng lớn và muốn tối ưu chi phí bao bì theo dạng màng cuộn.

Đóng gói bằng túi làm sẵn

Với những sản phẩm sử dụng túi đứng, túi zipper hoặc các loại bao bì được in sẵn, doanh nghiệp có thể sử dụng máy đóng túi làm sẵn.

Quy trình thường gồm:

Cấp túi → mở túi → định lượng → xả sản phẩm → hàn miệng túi.

Tùy yêu cầu của sản phẩm và bao bì, dây chuyền có thể bổ sung công đoạn hút chân không trước khi hàn.

Hàn kín bao bì và kiểm soát đường hàn

Sau khi sản phẩm được đưa vào túi, bao bì sẽ được hàn kín.

Đây là công đoạn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo vệ sản phẩm trong quá trình vận chuyển và bảo quản. Với cá viên, tôm viên đông lạnh, cần đặc biệt chú ý đến vị trí sản phẩm trước khi hàn.

Nếu sản phẩm, nước hoặc đá lọt vào khu vực hàn, chất lượng mối hàn có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở nhiệt độ thanh hàn mà còn liên quan đến:

• Vị trí xả sản phẩm.
• Kích thước túi.
• Loại màng sử dụng.
• Tình trạng bề mặt tại khu vực hàn.
• Thời gian và áp lực hàn.

Đây cũng là lý do việc chạy thử trực tiếp bằng chính sản phẩm của doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng trước khi đưa máy vào sản xuất.

Kiểm tra thành phẩm sau khi đóng gói

Ở dây chuyền công nghiệp, quá trình đóng gói không nhất thiết kết thúc ngay sau khi túi được hàn.

Tùy yêu cầu của nhà máy, phía sau máy đóng gói có thể bố trí thêm hệ thống kiểm tra trọng lượng và kiểm tra dị vật.

Kiểm tra trọng lượng

Cân kiểm tra giúp kiểm tra khối lượng từng túi sau khi đóng gói. Những túi có trọng lượng nằm ngoài giới hạn cài đặt có thể được tự động loại khỏi dây chuyền.

Điều này giúp kiểm soát thành phẩm sau đóng gói thay vì chỉ dựa vào kết quả của hệ thống cân trước khi xả sản phẩm.

Kiểm tra kim loại và dị vật

Tùy yêu cầu kiểm soát chất lượng, dây chuyền có thể tích hợp máy dò kim loại hoặc hệ thống kiểm tra X-ray sau công đoạn đóng gói. Máy dò kim loại được sử dụng để phát hiện nguy cơ nhiễm kim loại trong thành phẩm, trong khi X-ray có khả năng kiểm tra thêm một số loại dị vật có mật độ khác với sản phẩm. Việc lựa chọn thiết bị phụ thuộc vào đặc tính sản phẩm, tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu của từng dây chuyền.

Đóng thùng và bảo quản sau đóng gói

Sau khi hoàn thành các bước kiểm tra, túi thành phẩm có thể được gom theo số lượng và chuyển sang công đoạn đóng thùng.

Với sản phẩm đông lạnh, thành phẩm sau đóng gói cần được đưa vào điều kiện bảo quản phù hợp theo yêu cầu của sản phẩm.

Điểm cần phân biệt là máy đóng gói không thay thế cho hệ thống bảo quản lạnh. Bao bì có nhiệm vụ bảo vệ sản phẩm, trong khi nhiệt độ bảo quản và chuỗi lạnh vẫn phải được duy trì theo yêu cầu của từng loại thực phẩm.

Những quy cách đóng gói phổ biến

Cá viên và tôm viên có thể được đóng theo nhiều khối lượng khác nhau tùy thị trường.

Túi 200–500 g: Phù hợp với nhóm sản phẩm bán lẻ cho người tiêu dùng. Kích thước túi nhỏ giúp thuận tiện khi sử dụng và bảo quản.

Túi 1 kg: Thường phù hợp với gia đình, cửa hàng thực phẩm hoặc các kênh bán sản phẩm đông lạnh với quy cách lớn hơn.

Túi khối lượng lớn: Các quy cách lớn hơn có thể hướng đến nhà hàng, bếp ăn công nghiệp hoặc cơ sở chế biến. Khi đó, doanh nghiệp thường quan tâm nhiều đến năng suất, độ chính xác định lượng và độ bền bao bì.

Những thông tin cần xác định trước khi lựa chọn máy đóng gói

Việc lựa chọn máy cho cá viên, tôm viên không nên chỉ dựa trên yêu cầu “máy chạy bao nhiêu gói/phút”. Doanh nghiệp cần cung cấp đầy đủ thông tin về sản phẩm và quy cách đóng gói.

Kích thước viên: đường kính, trọng lượng trung bình và mức độ đồng đều.

Trạng thái sản phẩm: sản phẩm đông rời hay có xu hướng kết dính thành cụm.

Phương pháp định lượng: theo gram/kg hay theo số lượng viên.

Khối lượng mỗi túi: 200 g, 500 g, 1 kg hay quy cách lớn hơn.

Loại bao bì: màng cuộn, túi hàn ba biên, túi đứng, zipper hoặc túi hút chân không.

Năng suất yêu cầu: số túi/phút hoặc sản lượng cần đạt mỗi giờ.

Yêu cầu kiểm tra: có cần checkweigher, dò kim loại hoặc X-ray hay không.

Những thông tin này sẽ quyết định cấu hình của hệ thống cấp liệu, cân định lượng và máy đóng gói.